عوامل موثر بر تغییرات نرخ ارز

چكيده :

با عنایت به اهمیت نرخ ارز در بازارهای تجارت خارجی توجه به نوسانات نرخ ارز نیز اهمیت خاصی دارد. هدف اساسی در این مقاله ارزیابی مواردي است كه بر تغييرات نرخ ارز تاثير مي گذارد به عنوان مثال مي توان تاثير  اخبار بر نوسانات نرخ ارز در ايران را بررسي كرد . نتایج حاصل از این پژوهش حاکی از تأثیر نامتقارن اخبار بر نوسانات نرخ ارز در ایران است. یعنی، تأثیر اخبار بد (منفی) بر نوسانات نرخ ارز بیشتر از تأثیر اخبار خوب (مثبت) می باشد.و همچنين موارد ديگري كه بر نرخ ارز اثر مي گذارد بررسي مي گردد.

مقدمه:

نرخ مبادله اي پول رايج يك كشور با پول ساير كشورها را در اصطلاح، «نرخ ارز» مي گويند. اين نرخ در كشورهاي مختلف بر اساس يكي از نظام هاي ثابت، متغير، چندگانه يا مديريت شناور شده تعيين مي شود كه پرداختن به اين نظام ها در اين مقاله نمي گنجد. سياست تعيين نرخ ارز، تنظيم كننده جريان ورود و خروج ارز در اقتصاد ملي است و از آن طريق ميزان ورود و خروج كالا، خدمات و سرمايه بين يك كشور با ساير كشورها مشخص مي شود.
    بازار ارز تنها بازاري در سطح جهان است كه به دليل جهاني بودن نرخ آن و وجود نوسانات نرخ ارز، در هر لحظه خريد و فروشي صورت مي گيرد. از آنجايي كه بانك ها از بزرگترين موسسات شركت كننده در بازار ارز محسوب مي شوند، فراگيري مقررات حاكم بر اين بازار ضروري به نظر مي رسد. در واقع نرخ ارز مي بايد از طريق عرضه و تقاضا تعيين شود. عرضه و تقاضا نيز به كسري يا مازاد ترازپرداخت هاي هر كشور براي پرداخت تعهدات و نيز انتظارات مربوط به تغييرات آتي نرخ ارز بستگي دارد.

عواملي كه بر نرخ ارز تاثير دارد

فارغ از استفاده ابزاری از پول در تعیین قیمت کالا و خدمات تجارت بین‌المللی، سالیان درازی است که معاملات خود پول (ارز) بازاری مستقل و هیجان‌برانگیز برای خود دست و پا کرده است. تقابل پول‌ها در جهان بیانگر برآیند مجموعه عواملی است که قابلیت و اهمیت آنها را تعیین می‌کنند. وهمه به دنبال اين قضيه هستند،كه چرا ارز یک کشور قدرتمندتر از ارز کشور دیگری است،اين مورد خود پرده از شگفتی‌های تامل برانگیزی برمی‌دارد که هریک به نوبه خود منبعث از ساختارهای مدون و قانونمندی در حوزه سیاست‌های پولی، مالی و تجاری در تعامل دقیق با انعطاف‌پذیری‌ها یا ثبات سیاست‌های خارجی، منطقه‌ای و بین‌المللی هر کشور است.
فارغ از فاکتورهای اصلی در ارزش‌گذاری نرخ ارز همچون «برابری قدرت خرید»، «تراز پرداخت‌ها»، «پول و دارایی‌های ارزی»، «برابری نرخ بهره» و عواملی از این دست که تاثیرات بلندمدت و تعیین‌کننده‌ای را برعهده دارند، برخی شیوه‌های ارزش‌گذاری به‌صورت یک حراج روزانه و صرفنظر از حجم مبادلات در تعیین نرخ ارز به کار گرفته می‌شوند. از جمله این شیوه‌ها روش تعیین نرخ ارز در حد (Fixed Currency rate) است. این شیوه تنها در بازار ارز اروپا رایج است که به‌طور روزانه و از طریق یک حراج مزایده باز (Open market) تعیین می‌شود. پیشنهادهای خرید و فروش معامله‌گران به‌طور آشکار اعلام شده و نشان داده می‌شود. بالاترین پیشنهاد خرید و پایین‌ترین پیشنهاد فروش برای محاسبه میانگین روزانه تعیین نرخ ارز به کار برده می‌شود.
برابري قدرت خرید(ppp )
برابری قدرت خرید به عنوان یکی از عوامل مهم و تاثیرگذار در تعیین نرخ ارز به شمار می‌رود. این مکانیسم در شرایطی به کارآیی قابل قبولی در تعیین نرخ ارز می‌رسد که قیمت‌های کالا در دو کشور واقعی برابری بوده و فارغ از مشکلات واردات و صادرات، کیفیت محصولات نیز یکسان باشد.
رابطه برابری قدرت خرید به تئوری تعیین نرخ ارز از طریق فرضیات رفتار واردکنندگان و صادرکنندگان در پاسخ به تغییرات مربوط به هزینه سبدهای بازار ملی تبدیل شده است. در واقع زمانی که یک کالا در کشوری یک قیمت و در کشور دیگر بهای دیگری دارد، انگیزه سوداگری، بازرگانان را به خرید این کالا با قیمت کمتر و فروش آن با قیمت بالاتر وا می‌دارد. این قانون تفاوت قیمت می‌تواند به برابری قدرت خرید (PPP) منتج شود، ضمن اینکه معادله سبد کالاها در بازار کشورها را نیز تبیین می‌کند. در خصوص کالاهای ویژه تک‌‌نرخی در سطوح بین‌المللی،‌ انتظار می‌رود آربیتراژ آنها بیش از آنکه بر سبد بازار کالا و خدمات تاثیر بگذارد، بر نرخ ارز تاثیر خواهد داشت.
این قانون به قانون تک‌نرخی کالا (Law of one price) موسوم است که از مقایسه نرخ خرید یک کالا در دو کشور می‌توان به برابری ارزهای آنها پی برد. در این میان دلایلی وجود دارد که همیشه «برابری قدرت خریدکارآیی تمام و کاملی ندارد.
از جمله اینکه قانون تک‌نرخی کالا در کوتاه‌مدت انجام‌پذیر نیست. قانون تک‌نرخی نیازمند آربیتراژ کامل کالا است. این بدین معنی است که اشخاص قادر باشند که هر کالایی را وارد و ياصادر کنند. این کالا باید در عین یکسان بودن از لحاظ کیفی در کشورهای مختلف، قیمت‌های مختلفی داشته باشد. فرض این شرایط در کوتاه‌مدت دشوار است. از سویی بازار داخلی کشورها به دلیل تعدد وجود خرده‌فروش‌ها و واسطه‌های فروش، با تفاوت قیمت روبه‌رو است. دیگر اینکه فرض بر این است که دولت‌ها در تعرفه‌های گمرکی، سهمیه‌های تجاری، مالیات و شرایط محدودکننده‌ای از این دست دخالت نکنند.
از سویی دیگر «برابری قدرت خرید» به دلیل برخی کالاهای مهم غیرقابل تجارت و تفاوت بهره‌وری در بخش‌های مختلف کشورها نمی‌تواند در درازمدت به عنوان شاخص تعیین‌کننده در برابری ارزها باشد. این بدین معنی است که همواره در کشورها یک تفاوت دائمی در سطح قیمت‌ها وجود دارد که از طریق نرخ ارز نیز قابل جبران نیست. همان‌طور که سلیقه‌ها نیز دستخوش تغییر می‌شوند، نرخ ارز نیز تغییر می‌کند. از سویی ساختار بازارها نیز ممکن است تغییر کند و معادلات تعیین نرخ نیز به هم بریزد. در این میان موارد کمی وجود دارد که شاخص PPP در کوتاه‌مدت نیز قابل اعتنا است. در این صورت اقتصاد با شرایط تورمی شدید دست به گریبان است و ارز داخلی پول ملي توانايي ارزش‌گذاری قیمت‌ها را ندارد و بنگاه‌های اقتصادی ترجیح می‌دهند که اقتصاد خود را دلاریزه کنند.

تراز پرداخت‌ها
تراز پرداخت‌ها جدولی است حاوی مبادلات بدهکار و بستانکار یک کشور، کشورهای دیگر و سازمان‌های بین‌المللی که به شکل مشابه با حساب درآمد و مخارج شرکت‌ها تنظیم می‌شود.

این مبادلات به دو گروه کلی تقسیم می‌شوند؛ حساب جاری و حساب سرمایه.
حساب جاری نیز متشکل از دو بخش است: تجارت مرئی یعنی واردات و صادرات کالاها و تجارت نامرئی (یعنی درآمد و مخارج خدماتی مانند بانکداری، بیمه، جهانگردی، کشتیرانی و نیز سود دریافتی از طرف‌های خارجی و بهره‌های پرداختی به آن‌ها) تفاوت میان درآمد ملی و مخارج ملی به صورت مانده حساب جاری منظور می‌شود.
در این ترازنامه جذب ارز به داخل کشور از محل صادرات کالا و خدمات به خارج یا ورود سرمایه به داخل کشور با اقلام مثبت منظور می‌شود که خود با افزایش نرخ برابری ارز رابطه مستقیم دارد. اعمال سیاست‌هایی همچون کنترل ارز و خرید و فروش آن نیز از جمله اقداماتی است که از طریق تعدیل سطح تقاضای کل در اقتصاد داخلی برای خنثی کردن فشارهای وارده بر موازنه پرداخت‌ها به کار گرفته می‌شود.
در واقع تعیین نرخ برابری ارز (به صورت کاهش ارزش پول) از جمله سیاست‌های متداولی است که در کشورهایی که نظام ارزی ثابت یا مدیریت شده و حتی شناور مدیریت شده دارند، برای جبران کسری تراز پرداخت‌ها انجام می‌شود.
تعیین نرخ ارز از طریق تراز پرداخت‌ها بیشتر درخصوص اقتصادهای وابسته موضوعیت پیدا می‌کند. با این توضیح که معادلات داخلی و خارجی در تعیین نرخ ارز نقش ویژه دارند.
فرض معاملات داخلی این است که اشتغال به حد کافی وجود دارد و نرخ بیکاری در حد طبیعی خود است و به عبارت دیگر فشاری برای تغییر میزان واقعی دستمزد وجود ندارد.
اما معاملات و موازنه‌های خارجی بیشتر به تراز پرداخت‌ها توجه می‌کنند. اگرچه برخی حساب جاری را با تراز پرداخت‌ها اشتباه می‌گیرند. در واقع این تئوری عجیبی است که می‌تواند انحراف از برابری قدرت خرید یا خود برابری قدرت خرید را در صورت لزوم توضیح دهد.
در این میان، مشکل آنجا است که نه می‌توان دقیقا نرخ طبیعی اشتغال را تعیین کرد و نه می‌توان به نرخ ارزی که شامل موازنه حساب‌های خارجی باشد، دست یافت.

-        پول و دارایی‌های ارزی
افزایش ارزش دارایی‌های ارزی خود موجب تقویت پول ملی می‌شود. بنگاه‌های مالی و بانک‌های مرکزی با مدیریت ذخایر ارزی خود می‌توانند ضمن آربیتراژ به تقویت برابری پول خود با سایر ارزها اقدام کنند. در یکی از معاملات این بخش که به «برابری بهره پوشش یافته» (CIRP) موسوم است، اگر کاهش قیمت قابل انتظار توسط تفاوت نرخ بهره جبران شود بنگاه‌ها می‌توانند از آربیتراژ استفاده کنند.
- مداخلات دولت
دولت‌ها مکررا در بازار ارزهای خارجی مداخله می‌کنند و با فروش بخشی از ارزهای خارجی و ابزارهای پولی داخلی به استرلیزه کردن بازار و حتی با خرید سهام از بازار بورس داخلی به برخی مداخلات در بازار دامن می‌زنند. استرلیزه کردن در بانک‌های مرکزی همان تغییر در ترکیب ذخایر ارزی است. بانک‌های مرکزی اصولا ذخایر ارزی را افزایش داده و اعتبارات داخلی را کاهش می‌دهند.

-        برابری نرخ بهره (Interest rate parity)
سیاست‌گذاران پولی دریافته‌اند که سیاست‌های اتخاذ شده از سوی آنان بر برابری نرخ ارز تاثیرگذار است. افزایش نرخ بهره در داخل کشور عموما موجب افزایش ارزش پول ملی می‌شود و پایین آمدن نرخ بهره به افت ارزش پول کشور منجر می‌شود. بدین ترتیب قیمت دارایی‌ها نقش مهمی در نوسان نرخ ارز دارد. برابری نرخ بهره در ارتباط خود با نرخ ارز و نرخ تورم به دو شکل برابری نرخ بهره پوشش یافته (Covered interest rate parity) و برابری نرخ بهره پوشش نیافته (Uncovered interest rate parity) بیان می‌شود. برابری نرخ بهره پوشش یافته، رابطه قیمت آنی بازار و نرخ ارز در بازار آتی با نرخ بهره اوراق قرضه در اقتصاد دو کشور را بیان می‌کند.
برابری نرخ بهره پوشش نیافته، رابطه قیمت‌های آنی و نرخ ارز مورد انتظار با نرخ بهره اسمی اوراق قرضه کشور را بیان می‌کند.

-       نرخ ارز و انعطاف‌پذیری قیمت‌ها
نتایج مطالعات کارشناسان همچنین نشان می‌دهد که عرضه پول و نرخ بهره پول خارجی و سطح قیمت‌های عمومی از جمله عواملی هستند که بر ارزش ارز و نرخ قابل انتظار آتی متغیرها اثرگذار هستند. افزایش در عرضه پول داخلی و رشد نرخ بهره خارجی، سطح قیمت‌های داخل و سطح نرخ اسمی ارز را بالا می‌برد، درآمد واقعی داخلی را تغییر می‌دهد و سطح قیمت خارج آثار منفی بر سطح قیمت‌های داخلی و سطح قیمت‌های خارجی دارند علاوه بر عوامل ذکر شده نرخ تورم، عرضه و تقاضا و نظام ارزی که به انواع نظام ارزی ثابت، شناور، شناور مدیریت شده و نظام ارزی مبتنی بر دلار آمریکا مانند کشورهای کویت، امارات و عربستان و .... تقسیم می‌شوند نیز در تعیین نرخ ارز دخالت دارند.

-        نقش توسعه بازارهای مالی

 سطح توسعه بازارهای مالی اقتصادبايد مورد بررسی قرار داد. در سطوح پایین توسعه بازارهای مالی اثر نوسانات نرخ ارز بر رشد اقتصادی منفی بوده و در سطوح بالا این اثر حتی می تواند مثبت باشد.

-        ريسك نوسانات نرخ ارز
    با توجه به گسترش مبادلات تجاري بين كشورها، بازار مالي بين المللي در حال گسترش است و برخي از تجار يا توليد كنندگان يا صادركنندگان و واردكنندگان به ناچار بايد اقدام به نگهداري ارز كنند و در اين صورت چنانچه شركتي اقلام زيادي از دارايي هاي خود را به صورت ارزي گرانتر خريداري كرده باشد، هر لحظه با اين خطر مواجه خواهد بود كه اين نرخ كاهش يابد در صورت وقوع چنين رخدادي، شركت ياد شده زيان هنگفتي را متحمل مي شود. بدين ترتيب ريسك نوسانات نرخ ارز مي تواند دارايي ها و بدهي هاي افراد و مؤسسات را تحت تاثير جدي قرار دهد. در هر حال افراد و شركت ها در سبد دارايي ها و بدهي هاي خود انواع ريسك ها از جمله ريسك نوسانات نرخ ارز را در نظر دارند و سعي مي كنند با كمترين ريسك، بيشترين سود را نصيب خود كنند. اما آنچه پر واضح است متضرر شدن توليد كنندگان خرد يا شركت هايي است كه اطلاعات علمي و دقيقي از نوسانات نرخ ارز ندارند. معمولاافرادي كه در معرض چنين ريسكي قرار مي گيرند از عملياتي استفاده مي كنند تا حاشيه سود خود را افزايش داده و از زيان هاي پيش بيني نشده بين المللي جلوگيري كنند.
    يكي از اين اعمال «هجينگ ارزي» است؛ هجينگ ارزي به عملياتي گفته مي شود كه طي آن واردكننده براي اينكه از افزايش نرخ برابري ارز نسبت به پول ملي متضرر نشود، اقدام به خريد ارز زود تر از موعد و برابر محاسبات و برنامه ريزي شركت خود مي كند تا خود را در مقابل ريسك نوسانات نرخ ارز پوشش دهد. عمل ديگر «آربيتراژ ارزي» است؛« آربيتراژ» به معني خريد ارز از بازاري كه ارزانتر است و فروش همزمان همان ارز در بازاري كه گرانتر است، مي باشد.

-        سياست ها بانك مركزي

 وقتي نوسان نرخ ارز زياد مي شود عدم اطمينان هم به متعاقب آن زياد مي شود. بانك مركزي تنها مرجعي است كه مي تواند نوسانات نرخ ارز را كنترل كند و البته مداخله بانك مركزي در نظام نرخ ارز شناور در تمام دنيا اتفاق مي افتد. بانك مركزي بايد مزاياي نرخ ارز شناور را با زيان هاي وارده به بخشهاي مختلف توليدي و صنعتي مقايسه كند و بعد مداخله نمايد.

عواملي كه بر نرخ ارز در داخل كشور تاثير داشته است

در اين رابطه متغييرهاي مختلفي را مي توان بررسي كردمهمترين اين متغييرها را همراه با راهكارهاي آن در زير بررسي مي كنيم:

1-   كنترل نرخ ارز

-        سياست هاي دولت بر اين است كه تا حد ممكن از وابستگي به دلار كم كند و در واردات ارزي به يورو روي بياورد و به رغم اين سياست دولت بايد از مشوق هايي نيز استفاده كند تا حد ممكن شكاف ايجاد شده بين دلار و يورو از بين برود.
- براي كنترل نوسان نرخ ارز بايد دولت بدهي هاي خود به بانك ها و بانك مركزي را به صورت ارزي پرداخت كند تا منجر به افزايش نقدينگي نشود.  ما نبايد از سياست تك ارزي استفاده كنيم بلكه بايد از سبد ارزي استفاده شود زيرا وقتي از يك ارز استفاده كنيم ممكن است بر اثر اختلافات بين المللي متضرر شويم. دولت با سياست هاي پولي و مالي نظير معافيت هاي مالياتي و سياست هاي گمركي مي تواند نوسان نرخ ارز را تعديل كند.

-        ماچون كشوري در حال توسعه هستيم و توان رقابتي زيادي نداريم و از بخش خصوصي ضعيفي برخورداريم، به همين دلايل نمي توان در نوسانات موجودوضعيت اقتصادي خود را حفظ كنيم و ممكن است با يك تغيير سياست عده اي متضرر يا متنفع شوند. تا زماني كه ما سياست هاي تثبيت شده و بر مبناي اصول علمي نداشته باشيم چنين اتفاقاتي خواهد افتاد و ناچار از طريق سياست هاي حمايتي بايد نواقص را پر كرد.

         2- برنامه ريزي بنگاه هاي اقتصادي

نرخ ارز متغیری کلیدی در اقتصاد است و به طرق گوناگون روی اقتصاد تأثیر می‌گذارد. نوسانات نرخ ارز برنامه‌ریزی بنگاه‌ها را مختل می‌کند زیرا نمی‌توانند آینده نرخ ارز را پیش‌بینی کنند و در قیمت‌گذاری کالا دچار سردرگمی می‌شوند.همه بازیگران اقتصادی زمانی که ارز تبدیل به یک دارایی می‌شود سعی می‌کنند ثروت خودشان را به‌صورت ارزهای خارجی نگهداری کنند. در این حالت بنگاه‌ها با کمبود سرمایه مواجه می‌شوند؛ یعنی بخشی از پس‌اندازها به‌جای اینکه در اختیار بانک‌ها و سپس بنگاه‌ها قرار داده شود به‌طور مستقیم تبدیل به ارز می‌شود. بنابراین در چنین شرایطی بنگاه‌ها با کمبود سرمایه در گردش مواجه خواهند بود.

3-معاملات نقدي بجاي غير نقدي

نوسانات نرخ ارز سیستم خریدها و معاملات اقتصادی را به‌طور کامل دگرگون می‌کند. در همه جای دنیا از جمله ایران بخش عمده معاملات اقتصادی به‌ غیرنقدی است. اگر نرخ ارز نوسان داشته باشد به‌دلیل اینکه آینده قیمت کالاها حتی در کوتاه مدت نامشخص است، همه معاملات به سمت نقد حرکت می‌کند؛ یعنی توزیع‌کنندگان کالاها از پذیرفتن چک امتناع می‌کنند. علت هم این است که قیمت کالا روزانه تعیین می‌شود. یعنی قیمت تمام کالاهایی که حتی کمی ارزبری دارند- که تقریبا همه کالاها را دربرمی‌گیرد- متناسب با نرخ ارز تغییر می‌کند. به عبارتی می‌توان گفت که اصرار فروشندگان بر ارائه چک روز توسط مشتریان به این دلیل است که ممکن است به‌دلیل تفاوت قیمت‌ها، در سررسید چک امکان جایگزینی کالا با مبالغ دریافتی وجود نداشته باشد.

 

-        كاهش سرمايه گذاري

زمانی که سیستم توزیع از حالت غیرنقد به نقد تبدیل می‌شود، این فشار به تولیدکنندگان منتقل خواهد شد؛ یعنی تولید‌کنندگان هم مجبورند مواد اولیه را به‌صورت نقد خریداری کنند و به‌دلیل اینکه حجم خرید بالایی دارند با مشکل مواجه خواهند شد. به عبارت دیگر یک مرتبه به‌دلیل اینکه ابزارهای غیرنقد جای خودشان را به نقد می‌دهند با کمبود  سرمايه وسرمايه گذاري در بنگاه هاي اقتصادي مواجه مي شوند اين نوسانات اقتصادی معمولا به اقشاری که کمترین قدرت چانه‌زنی را دارند منتقل می‌شود و در همه این قبیل نوسانات کارگران بیشترین آسیب را می‌بینند؛ چون افزایش قیمت ارز به افزایش قیمت‌ها در سطح کشور منتقل می‌شود، اقشار حقوق بگیر و کارگران بیشترین آسیب را از نوسان نرخ ارز خواهند دید. بنابراین درصورت تداوم این شرایط احتمالا با افزایش نابرابری در کشور مواجه خواهیم شد.

4- فعاليت سودا گري

علاوه بر این به‌دلیل اینکه نوسانات نرخ ارز افق سرمایه‌گذاری را کوتاه می‌کند، در این حالت فعالیت‌های سوداگری جای خودش را به فعالیت‌های مولد می‌دهد و کارگران فرصت‌های شغلی خودشان را از دست می‌دهند. از طرفی بیمه‌های بیکاری در ایران بسیار محدود است و نبود بیمه‌های بیکاری و اینکه بخش عمده‌ای از نیروی کار جزء نیروی کار موقت است، از حمایت‌های بیمه‌ای در مناسبات اقتصادی بهره‌مند نمی‌شوند.

5- عدم سرمايه گذاري خارجي

-        نرخ ارز افق آینده را برای همه از جمله سرمایه‌گذاران خارجی مبهم می‌کند؛ یعنی سرمایه‌گذاران قصد ورود از کانال‌های رسمی را دارند و تغییرات نرخ ارز ممکن است سیاست‌های ارزی را به سمتی سوق بدهد که تبدیل پذیری نرخ ارز مسدود شود. در زمانی که نرخ ارز مانند اوایل دهه 70 مرتب افزایش پیدا کند، این امکان وجود دارد که تصمیم‌گیران یک مرتبه تبدیل ریال به دلار را مسدود کرده و از خروج سرمایه‌ها از کشور جلوگیری کنند. سرمایه‌گذار خارجی هم با ورود سرمایه به ایران امیدوار است که بتواند سود و اصل سرمایه را برگشت بدهد. اما اگر مجبور شود در سال آینده ریال‌های خود را به‌منظور تبدیل به نرخ رسمی، به بانک مرکزی بدهد، بخش عمده‌ای از سود خود را از دست می‌دهد. در واقع نوسان نرخ به دو نرخی دائمی ارز منجر می‌شود و این هم به زیان سرمایه‌گذار خارجی است.

-         افزایش نرخ سود سپرده‌گذاری، تاثیر مثبتی بر کاهش نرخ ارز و تورم دارد ، مطمئنا در چنین شرایطی کنترل بازار و ممنوعیت خرید و فروش ارز بیرون از صرافی‌ها و مبارزه با دلالان تاثیر مثبتی در متعادل شدن نرخ ارز خواهد داشت.  از سوی دیگر  موضوع کاهش نرخ سود سپرده‌گذاری پیام منفی را به بازار می‌دهد، ولو این‌که در مقام عمل اجرایی نشود.

6-عوامل رواني و پيش بيني
بايد دانست كه با توجه به گفته ي مسئولين : دولت ارز و طلای کافی در اختیار دارد، ارز و سکه مورد نیاز در بانک مرکزی به وفور وجود دارد و تولیدکنندگان و تجار اگر بخواهند ارزی به دست بیاورند به راحتی می‌توانند از طریق گشایش ال‌سی به خواسته خود برسند. به گفته ي همين مسئول در بازار ارز تقاضاهای خُرد زیادی وجود دارد اما بانک مرکزی این تقاضاها را به موقع ساماندهی نکرد. در نتیجه سیاست‌های بانک مرکزی و عدم ساماندهی تقاضای خرد برای ارز بازار حساس شد و تقاضا برای ارز اوج گرفت که در این وضعیت هم مدیریت خوبی برای ارز و سکه صورت نگرفت. بازار ظرفیت دلالی را افزایش داد چراکه دلالان و سفته‌بازها از این وضعیت سوءاستفاده کردند محدودیت عرضه ارز در بازار و جمع‌آوری دلالان را مي توان به عنوان  تنها واکنش دولت و بانک مرکزی برای مدیریت بازار برشمرد و با نگاهي نگاهی به اتفاقات اخیر بازار به راحتی ضعف مدیریت در بازار ارز را مي توان مشاهده نمود.

7       - حذف واسطه گري اماراتي ها در تجارت با دنيا

مواردي هم از خارج از ايران براين نوسانات دامن زد كه يكي از مهمترين اينها به سكته ارزي مشهور شد .
ردپاي «سکته ارزي» در مبادلات ايران و امارات ماجراي توقف 24 ساعته ثبت سفارش تجارت ايران و امارات ، با اعلام بروز اشکال فني در سايت ثبت سفارش سازمان توسعه تجارت به پايان رسيد، اما بر اساس اعلام روساي شوراي ايران و امارات، کميسيون واردات اتاق ايران و کميسيون تحول اقتصادي مجلس، گشايش ال سي براي واردات از امارات متوقف شده و اين توقف همچنان ادامه دارد. گشايش ال سي که حق واسطه گري هنگفتي را نصيب کشور واسطه گر (امارات) مي کند، براي کالاهاي وارداتي از امارات ممنوع شده و تا زماني که اين کشور در رفتارهاي خود با ايران تجديدنظر نکند، از سر گرفته نخواهد شد.

اما در توضيح علت توقف گشايش ال سي براي واردات کالااز امارات، رييس شوراي بازرگاني ايران و امارات به خبرنگار «دنياي اقتصاد» مي گويد: اگرچه گشايش ال سي متوقف شده اما آن را نبايد زياد جدي گرفت؛ چون ال سي صرفا يک ابزار پرداخت است و آنچه مهم است، صدور مجوز ثبت سفارش کالااست که هيچ محدوديتي براي آن ايجاد نشده است.

به گفته مسعود دانشمند، علت اصلي بروز مشكل در فرآيند گشايشي ال سي ناشي از برخي موانع ارزي در سيستم بانكي دو کشور است، زيرا دارايي هاي بانك مركزي ايران به صورت دلار و يورو است كه از فروش نفت، حاصل و در بانك هاي كشورهاي اروپايي، نگهداري مي شود، اما وقتي قرار است اين ارزها از بانك هاي اروپايي به بانك هاي اماراتي، واريز و در آنجا تبديل به درهم شود، در اين روند به دليل تشديد تحريم ها؛ مشكلاتي به وجود آمده و نوعي «سکته ارزي» ايجاد مي شود؛ به طوري که بانک هاي اروپايي از فرآيند انتقال ارز به امارات سرباز مي زنند.
رييس شوراي بازرگاني ايران و امارات در عين با تاکيد مجدد بر اين که ملاک تجارت دو کشور، ثبت سفارش است و نه گشايش اعتبار اسنادي يا ال سي، خاطرنشان مي کند که تجارت با امارات به هيچ وجه متوقف نشده است؛ اگرچه مشکلات ارزي پيش آمده بايد با اقدام بانک مرکزي در واگذاري ارز مورد نياز به بانک هاي تجاري برطرف شود.

 

 

 

 

 

 

 

نتيجه گيري:

 

عوامل مؤثر بر نرخ ارزو راهكارهاي آن

بطور كلي عواملي را كه در بروز نوسانات نرخ ارز در كشور تاثير دارد را بايد درموارد زير بررسي كرد 

-        سطح نسبی قیمتها؛ افزایش سطح قیمت‌ها در کشور (در مقایسه با سطح قیمت کالاهای خارجی)در بلندمدت باعث می‌شود که ارزش واحد پول کشور کاهش یابد و کاهش سطح نسبی قیمت‌های داخلی باعث می‌شود که ارزش واحد پول کشور افزایش یابد.

-        تعرفه و حقوق گمرکی؛ ایجاد موانعی بر سر راه تجارت آزاد مثل وضع تعرفه‌های گمرکی بر کالاهای وارداتی و سهمیه‌بندی ورود کالاهای خارجی می‌تواند بر نرخ ارز اثر بگذارد.این موانع تجاری، باعث افزایش تقاضا برای محصولات داخلی می‌شود.در نتیجه، ارزش واحد پول کشور افزایش می‌یابد؛ زیرا با وجود بالا بودن ارزش پول ملّی، کالاهای داخلی به‌دلیل ارزان‌تر بودن، بهتر به فروش خواهد رفت.

-        اولویت دادن کالاهای داخلی نسبت به کالاهای خارجی؛ افزایش تقاضا برای اقلام صادراتی در بلندمدت موجب افزایش ارزش واحد پول کشور خواهد شد؛ زیرا آن کشور می‌تواند محصولات خود را به قیمت‌های بالاتر در بازارهای کشورهای دیگر به‌فروش برساند.برعکس، افزایش تقاضا برای محصولات وارداتی، موجب کاهش ارزش واحد پول کشور خواهد شد.

-        میزان تولید؛اگر میزان تولید یا بهره‌وری یک کشور نسبت به کشور دیگر بیشتر شود، بالا بودن میزان داد و ستد در آن کشور موجب می‌شود که قیمت محصولات داخلی (به‌نسبت محصولات خارجی) کاهش یافته و سود زیادی عاید آن بشود. درنتیجه تقاضا برای محصولات داخلی افزایش می‌یابد و ارزش واحد پول کشور بالا می‌رود؛ چراکه تولیدات داخلی با قیمت بالاتری (بر حسب واحد پول کشور)به‌فروش می‌رسد.

-        عامل رواني وپيش بيني : اين عامل باعث شد كه مردم براي خريد ارز تقاضاي بيشتري نسبت به قبل داشته باشند

-        سياست هاي ارزي: نرخ ارز به عنوان یکی از عوامل کلان اقتصادی، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و مالی قرار داشته است . در واقع این نرخ بیانگر شرایط اقتصادی کشور بوده و عاملی جهت مقایسه اقتصاد ملی با اقتصاد سایر ملل می باشد. از این رو انتخاب سیاست های ارزی با توجه به شرایط اقتصادی، به گونه ای که منجر به استقرار سیستم مناسب نرخ ارز گردد نه تنها می تواند راهی در سمت گیری رشد و توسعه باشد، بلکه به نوبه خود بر عوامل کلان دیگر نیز اثر گذار خواهد بود.

-        درنهایت در ایران، دولت به عنوان عرضه کننده انحصاری ارز می تواند به صورت دستوری نرخ برابری ارز را تعیین کند اما آنچه بصورت واقعی نرخ برابری ریال را تعیین می کند، عملکرد واقعی متغیر های کلان اقتصادی است.

 

+ نوشته شده در  دوشنبه چهارم اردیبهشت 1391ساعت 11:33  توسط معصومه سیاه  | 

طرح درس روزانه

 

 

 

+ نوشته شده در  دوشنبه چهارم اردیبهشت 1391ساعت 11:19  توسط معصومه سیاه  | 

نمونه برگ ارزشیابی مستمر

نمونه برگ ارزشيابي مستمر درس اقتصاد استان كرمانشاه

نام و نام خانوادگي دانش آموز:                                                                            

 

 

+ نوشته شده در  دوشنبه چهارم اردیبهشت 1391ساعت 11:8  توسط معصومه سیاه  | 

ارزشیابی مستمر

باسمه تعالي

لزوم استفاده از ارزشیابی مستمر

اگر ما یادگیری را تغییر رفتار تعریف کنیم که به تدریج در فرد به وجود می آید لازم است برای آگاهی از میزان یادگیری فرد که به صورت تکوینی انجام می پذیرد، و همچنین بازده های یادگیری دانش آموزان که بسیار متنوع است ، مانند حفظ مطالب ، درک و فهم مفاهیم ، کسب مهارتها و توانایی ها ، کاربرد اصول و فنون ، کسب توانایی های خلاقیت ، کسب علایق و نگرش ها و غیره، لازم است از ارزشیابی مستمر استفاده شود. براي اجراي هر برنامه اي تهيه ابزار مناسب اولين گام است و يكي از ابزارهايي كه در اختيار همة شاگردان و معلمين مي باشد كتاب درسي است . با بررسي كتاب هاي درسي متوجه مي شويم كه متاسفانه حجم كتب ها به قدري زياد است كه معلم از فرصت محدود خود فقط مي تواند انتقال دهندة معلومات به شاگردان باشد . متون كتاب ها نيز به گونه اي تنظيم شده كه همه چيز را آماده در اختيار دانش اموزان قرار مي دهد و جاي هيچ گونه تحقيق و پرس  وجويي در اكثر آنها نيست . در حالي كه امكان دارد با تقليل حجم كتاب و با استفاده از عكس هاي زيبا و جالب ، تعميق بيشتر مطالب آموخته شده را فراهم نمود .

     وجه ديگر برنامه آموزشي ، دانش آموزان هستند . آن هايي كه انتظار داريم آزمونهاي عملكردي يا ديگر فعاليت هاي مربوط به خارج از كلاس را به عنوان تكليف انجام دهند تا امكان اختصاص نمره اي به آن ها فراهم شود . ولي آن ها را نيز متاسفانه و به هر حال از دست داده ايم .

وظایف ارزشیابی

اگر چه امروزه ارزشیابی در نظام آموزشی کشور ما بیشتر به صورت عادت در آمده و معمولا به صورت آزمونهای مداد کاغذی در پایان دوره یا نیمسال تحصیلی انجام می شود تا سرنوشت تحصیلی فراگیران را مشخص کند، اما با نگاهی به فلسفه ارزشیابی، گذر تحصیلی یکی از کارکردهای ارزشیابی تحصیلی است. ارزشیابی وظایف دیگری همچون تعیین کیفیت آموزش، تحلیل محتوای مواد درسی، بررسی نیازمندیهای آموزشی، ارائه بازخورد به فراگیران را بر عهده دارد.

تدریجی بودن پدیده های آموزشی

تغیر و تحول در پدیده های آموزشی باید به تدریج  و با نیازسنجی تمهیدات آن آغاز شود، زیرا در صورت فراهم نبودن زمینه و بستر مناسب ممکن است مقاومت جامعه را به همراه داشته باشد. برای تبدیل ارزشیابی پایانی به مستمر، فرج اللهی و حقیقی (1386) پیشنهاد کرده اند که این تغییر "باید طی فرآیندی تدریجی و ترکیبی توأم با تغییرات مناسب در همه زمینه ها اعم از روش تدریس، محتوای کتب، برنامه درسی و غیره صورت گیرد."

تمهیدات اولیه اجرای ارزشیابی توصیفی

"هر نوآوری، ممکن شامل دو بخش نمادی و عملی باشد؛ یعنی تغییر در فکر و اندیشه و به دنبال آن تغییر در عمل . بنابراین اجرای ارزشیابی توصیفی هم نیازمند تغییر نظام فکری و ارزشی نظام آموزشی کشور و هم نیازمند ایجاد ساز و کارهای  اداری ، تمهیدات و امکانات آموزشی است. با این وجود، می توان گفت  اولین گام برای بستر سازی اجرای ارزشیابی توصیفی، تغیر نگرش معلمان، مدیران ، اولیاء و جامعه در باره ارزشیابی است.

معلمان

معلمان هدف ارزشیابی را باید کمک به یادگیری دانش آموزان بدانند نه اینکه آن ها  ارزشیابی را فقط به نمره گذاری و سرند کردن دانش آموزان محدود بکنند. تا زمانی که معلمان "سنجش برای یادگیری" را به " سنجش از یادگیری" ترجیح ندهند، زمینه برای بهبود روش های ارزشیابی فراهم نخواهد شد. " سنجش برای یادگیری به سنجشی گفته می شود که به طور مرتب صورت می پذیرد و اطلاعات حاصل از آن برای رفع نواقص یادگیری دانش آموزان و اشکالات آموزش معلم مورد استفاده قرار می گیرد. سنجش از یادگیری صرفاً اطلاعاتی در باره نمره گذاری و مقایسه دانش آموزان با یکدیگر در اختیار معلم می گذارد. از وجوه مهم برنامه آموزشي اساتيد اعم از معلمين ، دبيران و استادان دانشگاه هستند و تا وقتي كه آنها تحت آموزش صحيح و مستقيم قرار نگيرند ، طبيعي است كه برنامه آموزشي نيز به مقصد نخواهد رسيد . در کنار تغییر نگرش معلم، اصلاح تغییر برنامه های تربیت معلم ضروری است. تربیت معلم و آموزشهای ضمن خدمت می توانند مهارتها و نگرش های لازم برای ارزشیابی تحصیلی نوین را به وجود بیاورند. همچنین مراکز آموزش عالی که رشته های مربوط به تعلیم و تربیت را ارائه می دهند باید در مسیر نهادینه کردن ارزشیابی های نوین تحصیلی گام بردارند .همچنین برای معلمان باید دوره های آموزشی مناسب طراحی و اجرا شود و کیفیت این دوره ها باید مورد توجه قرار گیرد. برای تحقق این امر جمعیت کلاسها نباید زیاد باشد و اداره ی کلاسها به شکل کارگاهی و فعال و توسط مدرسان مجرب برگزار شود .

مدیران

مدیریت مدرسه،‌‌ در اجرای طرح ها در مدرسه نقش مهم و اساسی دارد، بنابراین مدیران باید برای به کار گیری شیوه های نوین ارزشیابی لازم است از تحصیلات مناسب و تجربه لازم برخوردار باشند. آنها باید نگرش مثبتی به نوآوری داشته باشند. مدیران باید باور داشته باشند که وظیفه آموزشگاه صرفاً انتقال محتوای کتابهای درسی نیست، بلکه وظیفه آن  ارتقاء سطح رشد و یادگیری همه جانبه دانش آموزان است. همچنین آن ها باید اعتقاد داشته باشند که همه دانش آموزان توانایی لازم برای رسیدن به سطح مطلوبی از انتظارات آموزشی را دارند .

تغییر نگرش اولیاء و جامعه

    از عوامل موفقيت يك برنامه ، فرهنگ سازي مناسب در بين خانواده ها مي باشد . بايد خانواده ها نسبت به آنچه كه قرار است در طول يك سال تحصيلي براي فرزندانشان اتفاق بيفتد ، آگاه شوند.اولیاء دانش آموزان از جمله اعضای انجمن اولیاء و مربیان مدرسه لازم است به عنوان یک ضلع از نظام آموزشی کشور از اجرای ارزشیابی تحصیلی جدید حمایت کنند. همچنین تغییر نگرش افراد جامعه، با توجه به  سابقه 80 ساله نظام سنتی ارزشیابی، که کاملا در فرهنگ ما نهادینه شده است، کاملا ضروری است.

اصلاح و تغییر برنامه درسی و برنامه ریزی آموزشی

یکی از ارکان مهم نظام آموزشی، برنامه درسی است. همزمان با تغییر در مبانی فلسفی  و روانشناسی یادگیری، برنامه درسی نیز باید با آن ها همگام شود. برنامه درسی و نظام آموزشی با یکدیگر تعامل دارند، لذا پشتیبانی این دو از یکدیگر در تحولات لازم و ضروری است. برنامه ریزی آموزشی باید از نظام آموزشی متمرکز به نیمه متمرکز تغییر کند، تا معلمان ضمن حفظ  ساختار اصلی برنامه، در برنامه ریزی شرکت داشته باشند و انگیزه های درونی آن ها در اتخاذ شیوه های مناسب تدریس و ارزشیابی تقویت گردد.در تدوین اهداف و  طرح های برنامه های آموزشی سه مقطع آموزش همگانی و آموزش عالی برقرار شود تا خانواده ها نگران تحصیلات عالی فرزندان خود نباشند و شیوه های یادگیری عمیق توأم با بازخوردهای مستمر و تکوینی را بر شیوه های طوطی وار به قصد ورود به دانشگاه انجام دهند و از بار اضطراب کنکور در دانش اموزان و خانواده ها کاسته شود.

حذف کنکور

کنکور نیز یکی دیگر از موانع بکارگیری روشهای نوین ارزشیابی در کشور است. تا زمانی که سرنوشت تحصیلی فراگیران محدود به گذراندن کنکور باشد، یادگیری آن ها نیز معطوف به آموختن شیوه هایی خواهد بود که احتمال موفقیت آن ها را در کنکور افزایش دهد. همانگونه که سیف (1387) بیان می کند که "تأثیر سنجش یا اندازه گیری بر جریان آموزش معلم به پدید آمدن مفهومی به نام آموزش جهت داده شده به وسیله اندازه گیری انجامیده است." باید گفت که در آموزش و پرورش کشور ما کنکور است که به آموزش جهت می دهد و معلمان سعی می کنند به نکاتی که احتمال آمدن آن ها در کنکور وجود دارد تأکید کنند تا شانس قبولی دانش آموزان را در کنکور بالا ببرند.

مهمترین مشکلات اجرای ارزشیابی مستمر

-       توجیه نبودن اولیای دانش آموزان نسبت به فرآیند ارزشیابی مستمر

-   توقع نامعقول اولیا نسبت به سطح نمره ارزشیابی مستمر که توسط معلم فرزندشان تعیین می شود

-       کمبود وقت در طول هفته برای پرداختن به فعالیت های ارزشیابی مستمر

-       عدم امکان اجرای فعالیت های مستمر در کلاسهای چند پایه

-       تراکم دانش آموزان که مانع رسیدگی به فعالیت ها در مواد درسی مختلف می شود

-   شرایط فیزیکی کلاس برای پرداختن به فعالیت های ارزشیابی مستمردر داخل کلاس مهیا نیست

-       عدم آشنایی برخی همکاران با اجرا و ارزشیابی فعالیت های دانش آموزان

نتیجه گیری

اگر به آموزش و پرورش به عنوان یک سیستم نگاه کنیم، برای تحول و بهبود ارزشیابی پیشرفت تحصیلی لازم است تمام عناصر آن اعم از روش، محتوا، نیروی انسانی، وسایل و امکانات با این تحولات همگام شود، این تحولات ممکن است زمان بر و تدریجی باشد و اصرار در به سرانجام رسیدن کوتاه مدت این تغییرات، بدون بستر سازی مناسب ممکن است باعث مقاومت جامعه آموزشی کشور شود. بنابراین اولین گام در اجرای پدیده های نوین آموزشی تغییر نگرش عوامل انسانی دست اندر کار در نظام آموزشی است و  تازمانی که نظام آموزشی کشور از نظر امکانات و فضای مناسب آموزشی و همچنین نیروی انسانی با استانداردها فاصله داشته باشد، اجرای موفقیت آمیز ارزشیابی توصیفی امری دشوار و حتی محال خواهد بود.

كتاب اقتصاد پايه دوم علوم انساني (ارزشيابي مستمر )

با توجه به موارد مطرح شده  و امكانات موجود در حال حاضر جهت نهادينه كردن ارزشيابي مستمر در درس اقتصاد موارد زير بايد رعايت شود :

-       كتاب اقتصاد جديدي تاليف شود

-       ساعت تدريس اين درس از 2 ساعت به حداقل 4 ساعت افزايش يابد

-       از معلماني كه كارشناسي اقتصاد دارند جهت تدريس استفاده شود

-   معلمان حاضررا جهت گذراندن دوره اي براي آموزش دادن  ارزيابي مستمر به وسيله كلاسهاي ضمن خدمت آماده نمايند واين معلمان توجيه شوند كه در هر سال دو نوبت امتحان پاياني و در هر نوبت يك  ارزشيابي مستمر وضعيت دانش آموز را مشخص مي كند .

شايان ذكر است فرم پيشنهادي تهيه شده براي ارزشيابي مستمر با توجه به كتابي كه در حال تدريس است و همچنين وقت كم تدريس و ارزيابي مستمر دانش آموزان تهيه شده است و اگر امكانات تغيير يابد اين مقوله نيز با وضع موجود تغيير مي كند .

 

                                                               گروه آموزشي اقتصاد استان كرمانشاه

                                                                  5 اسفند1390

+ نوشته شده در  دوشنبه چهارم اردیبهشت 1391ساعت 11:2  توسط معصومه سیاه  | 

تقديم به همه دبيران اقتصاد(سال 1391)

چون پرند نیگلون بر روی بندد مرغزار

 پرنیان هفت رنگ اندر سر آرد کوهسار

خاک را چون ناف آهو مشک زاید بی قیاس

 بید را چون پر طوطی برگ روید بی شمار

دوش وقت نیم شب بوی بهار آورد باد

حبذا باد شمال و خرما بوی بهار

بادگویی مشک سوده دارد اندر آستین

باغ گویی لعبتان جلوه دارد در کنار

ارغوان لعل بدخشی دارد اندر مرسله 

 نسترن لولوی لالا دارد اندر گوشوار

تا بر آمد جامهای سرخ مل بر شاخ گل 

 پنجه های دست مردم سر برون کرد از جنار

راست پنداری که خلعتهای رنگین یافتند

 باغهای پر نگار از داغگاه شهریار

فرخی سیستانی

+ نوشته شده در  جمعه بیست و ششم اسفند 1390ساعت 22:40  توسط معصومه سیاه  | 

اسامي دانش آموزان برتر در مسابقه دست سازه هاي دانش آموزي

بسمه تعالي

 

اسامی نفرات برتردانش آموزاني كه جهت تشكيل نمايشگاه دست سازه هاي اقتصادي در استان كرمانشاه فعاليت داشتند                              

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و یکم اسفند 1390ساعت 7:25  توسط معصومه سیاه  | 

نتايج شركت كنندگان در دست سا زه هاي دانش آموزي(دبيراني كه همكاري كردند )

بسمه تعالی

 

اسامی نفرات برتردبیران اقتصاد استان کرمانشاه كه جهت نمايشگاه دست سازه هاي اقتصادي فعاليت كردند

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و یکم اسفند 1390ساعت 7:22  توسط معصومه سیاه  | 

گزارشي از همايش بانكداري اسلامي(نشست با اساتيد)

به نام خدا

دراجرای برنامه عملیاتی ، نشست با اساتید طبق هماهنگي و ارسال بخشنامه به كليه مناطق و نواحي استان كرمانشاه و دعوت از كليه دبيراني كه درس اقتصاد را تدريس مي كنند ، در روز دوشنبه 12/10/1390 راًس ساعت 9 صبح در سالن کنفرانس پژوهشکده تعلیم و تربیت در نشستی با عنوان  «بانکداری اسلامی» با حضور رئیس یکی از شعبات بانک رفاه کارگران استان كرمانشاه و کارشناس بانکداری آقای کاوه حیدری كه در خصوص  « بانکداری بدون رباواسلامي »براي دبیران اقتصاد استان کرمانشاه توضيحاتي فرمودند وموارد مطرح شده در زير را مورد  تجزیه و تحلیل قرار دادند .

در این نشست پس از تشکر و قدر دانی از حضور همکاران وشرکت کنند گان توسط  معصومه سیاه سر گروه اقتصاد استان که این نشست با دعوت ایشان انجام گرفته بود جناب آقای كاوه  حیدری در خصوص سیستم بانكداري ربوی در گذشته و سپس ضرورت اجرای بانکداری بدون ربا و نحوه ی اجرای آن در حال حاضر سخنانی را ایراد کردند.

و در مورد ربا ،انواع ربا ،بانكهاي تجاري و تخصصي و نحوه ي عملكرد آنها، دارايي و بدهي در بانك ،منابع و مصارف بانكي،تفاوت سود و ربا ،پس انداز ،عقد ،تفاوت بانک و موسسات مالي، وسرمایه کذاری در بانکها ،و نقدینگی ،و همچنین در مورد 12 عقد اسلامی یعنی قرض الحسنه،ومضاربه ،و مساقات، و جعاله ،و مشارکت مدنی ،و.... توضیحات مبسوطی ارائه نمودند .

شايان ذكر است كه اين نشست اقتصادي بسيار مورد توجه  همكاران قرار گرفت وهمه با ارسال ايميل و يا تماس با گروه آموزشي استان مراتب سپاس گذاري و قدرداني خود را از جلسه برگزار شده ابراز نمودند .

به پیوست این گزارش فیلم و عکسهای مربوطه و مشخصات افراد شركت كننده در این نشست به دبيرخانه راهبري درس اقتصاد واقع در هرمزگان ارسال گرديده است .

                               گروه آموزشي اقتصاد استا ن كرمانشاه

 

 

+ نوشته شده در  شنبه سیزدهم اسفند 1390ساعت 0:16  توسط معصومه سیاه  | 

سرمايه گذاري و تحليل قيمت طلا

شاهین شایان آرانی کارشناس ارشد بازار سرمایه و از کارشناسان اقتصاد بین‌آلملل در گفت و گوی تفصیلی با خبرنگار اقتصادی فارس چگونگی معاملات جهانی طلا، دلایل رشد شتابنده قیمت در ماه‌های اخیر، مخاطرات سرمایه‌گذاری‌های کوتاه مدت در این بازار و دلیل رویکرد بانک‌های مرکزی دنیا به خرید طلا را تشریح کرده است. او شکسته شدن خط مقاومت 1800 دلاری طلا را کاملاً غیرعادی می‌داند و نسبت به فرصت طلبی‌های سوداگرانه در این فضا هشدار می‌دهد.
متن گفت و گوی فارس با آرانی بدین شرح است:
فارس: شتاب رشد قیمت جهانی طلا در چند ماه اخیر سرمایه‌های زیادی را به خود جذب کرده است، اساسا نحوه معامله طلا در بازارهای جهانی به چه شکلی است؟

شایان آرانی: طلا به چند شکل در بازارهای جهانی معامله می‌شود. یک روش معامله در بورسهای کالایی دنیا است مثل بورس طلا در ازمیر ترکیه، برزیل در سائوپولو و در بورس‌های فلزات آمریکا که شمش طلا به صورت رسمی معامله می‌شود. روش دیگر، خرید سهام شرکتهایی است که در طلا سرمایه‌گذاری می‌کنند و ارزش سهام آنها در فرآیند رشد قیمت جهانی بالا می‌رود. سهام این شرکتهای سرمایه‌گذاری در بورس و حتی خارج از بورس ها معامله می‌شود، کسانی که می‌خواهند از رهگذر افزایش جهانی قیمت طلا برای خود سود ایجاد کنند،معمولاً سهام این شرکتها را خریداری می‌کنند و مستقیما خود طلا را نمی‌خرند. روش دیگر خرید سهام شرکتهایی است که در استخراج و تولید طلا سرمایه‌گذاری کرده‌اند،افزایش جهانی قیمت طلا درآمد صاحبان معادن را افزایش می‌دهد و ارزش سهام آنها را بالا می‌برد.
روشهای دیگری هم به صورت استفاده از ابزارهای مشتقه در بورسها وجود دارد که اختیار خرید و یا فروش طلا را معامله می‌کنند،به عبارتی از طریق معامله بر روی اختیار معاملات وارد صحنه می‌شوند.
حال باید به این اشاره کنم که در دنیا و در اقتصاد بین‌الملل زمانی که دورنمای اقتصادی با ابهام مواجه می‌شود و فضایی بوجود می‌آید که آینده اقتصادی را متلاطم و غبارآلود می‌کند، مثل شورش، جنگ، تنشهای سیاسی و اقتصادی، اتفاقاتی که آینده‌ را  با ابهام مواجه می‌کند، در اصطلاحات اقتصادی گفته می‌شود ریسک گریزی یا فرار از خطر رخ می‌دهد. دراین شرایط سرمایه‌گذاران  کمتر رغبت نشان می‌دهند در خرید و فروش سهام و یا فعالیتهای سرمایه‌گذاری میان و یا بلندمدت ورود کنند به خصوص اگر چشم اندازهای افزایش تورم وجود داشته باشد، این اتفاق یعنی ریسک گریزی رخ می‌دهد.
در چنین فضایی گرایش به سمت خرید طلا رشد پیدا می‌کند، شما در تاریخ 100 الی 200سال گذشته هم که نگاه کنید همیشه به این صورت بوده است. در این فضا صاحبان سرمایه از ابزارهای ممکن که گفته شد استفاده می‌کنند، هر چه اقتصاد یک کشور کمتر پیشرفته باشد خرید فیزیکی طلا مرسوم‌تر است، مثل خرید شمش و سکه اما اگر ابزارهای پیشرفته‌تری وجود داشته باشد گرایش به خرید این ابزارها بیشتر است. الان در اقتصاد جهانی و به خصوص آمریکا و اروپا دورنمای اقتصادی توأم با ابهام زیاد و فضای اقتصادی بسیار متلاطم است،هنوز روشن نیست دولت و برنامه‌ریزان اقتصادی چگونه می‌خواهند بحران بوجود آمده را مدیریت کنند، بنابراین در خود آمریکا نیز گرایش به سمت خرید طلا ایجاد شده است. در آسیای دور هم همین ابهام‌ها وجود دارد و آنان نیز اعم از سرمایه‌گذاران خرد و عمده به سمت طلا حرکت می‌کنند، در خاورمیانه نیزم اوضاع به همین شکل است، زیرا درآمدهای نفتی در بورس‌های بین‌المللی سرمایه‌گذاری شده است که خارج شده و به سمت طلا می‌روند.
همینطور در ایران چون دلهره‌هایی نسبت به سرمایه‌گذاری وجود دارد، وضعیت بورس دچار بی‌ثباتی است، در حوزه مسکن سرمایه‌گذاری محدود است و دولت تلاش کرده فرصت طلبی‌ها در بازار مسکن را به حداقل برساند و اوراق مشارکت به طور گسترده منتشر نمی‌شود، نرخ سپرده‌های بانکی به شدت کنترل می‌شود و انتظارات تورمی بالاتر از سودی است که سپرده‌های بانکی اعطاء می‌کنند،بنابراین در این شرایط سرمایه‌گذاران به فضای ریسک‌گریزی گرایش دارند که آن هم باز می‌شود "طلا".

فارس: برخی اخبار بین‌المللی حاکی است بسیاری از سرمایه‌گذاران بازارهای مالی دنیا به دلیل رشد شتابنده قیمت طلا سرمایه‌های خود را از این بازارها خارج و وارد معاملات طلا کرده‌اند، آیا این روند همه گیر منجر به ایجاد حباب در قیمت جهانی طلا نمی‌شود؟ این امکان وجود دارد که سرمایه‌گذاری‌های انجام شده از ناحیه شکستن این حباب دچار زیان شود؟

شایان آرانی: حتما همین طور است. من معتقدم قیمت طلا در سطح بین‌المللی از نرم‌، استاندارد و پیچیدگی‌هایی که باید برخوردار باشد، کاملا جدا شده، معتقدم قیمت جهانی طلا در حال حاضر به شدت حبابی است، به شدت باد کرده و یک روزی حتما ریزش می‌کند.

فارس: برخی در عین حال می‌گویند قیمت جهانی طلا تا 2100 تا و حتی 2500 دلار در سال میلادی جاری پیش خواهد رفت.

شایان‌آرانی: من اصلا وارد بحث پیش‌بینی نمی‌شوم. پیش‌بینی کردن کار صحیحی نیست، ما باید زیر بنای قیمت‌ها را ببینیم، قیمت طلا ممکن است افقهای بالاتری هم داشته باشد، اما هیمن الان که به 1850 دلار رسیده هم قیمت کاملا غیر عادی است و با نرم، استاندارد و تحلیلهای زیربنایی و اصولی اصلا هم خوانی ندارد. علت هم همین دلهره، بحران و تلاطم‌های بین‌المللی است. قرار هم نیست که وضعیت دنیا تا 5 سال آینده به همین شکل باشد. این وضعیت بالاخره سامان پیدا می‌کند و زمانی که این روند در دنیا اصلاح شود، قیمت طلا حتما سقوط خواهد کرد، همان طور که قیمت نفت هم از مرز 100 دلار گذشت و به 80 دلار بازگشت. طلا در دنیای امروز با توجه به ابزارهای مالی که در اختیار مردم است جای مناسبی برای سرمایه‌گذاری نیست، آنچه امروز در این بازار رخ می‌دهد لحظه‌ای و هیجان مقطعی است.
برخی ممکن است تصور کنند الان که انس جهانی 1850 دلار است بخرم و به 2500 دلار که رسید از بازار خارج شوم، اما من اینگونه سرمایه‌گذاری را اصلا توصیه نمی‌کنم، چون قابل پیش‌بینی نیست، بسیار خطرناک است و قیمتها با همان شتابی که رشد می‌کند ممکن است سقوط کنند.
چرا این اتفاق می‌افتد؟ چون تحلیل مبتنی بر یک زیربنای منطقی اقتصادی و در یک فضای متعادل اقتصادی رخ نداده است. فضای موجود یک فضای تلاطم و هرج و مرج است که به دلیل هیجانات فضایی به وجود آمده است و در این فضا ریسک و خطر بسیار بالاست. اینکه کسی به طور معمول از سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار و اساساً سرمایه‌گذاریهای دارای ریسک بالا فراری است و به همین دلیل در شرایط کنونی به طلا روی آورد،نوعی نقض غرض است.
اگر کسی اصولا ریسک پذیر است چرا وارد طلا می‌شود،بهتر است به فرصت‌های سرمایه‌گذاری دیگری فکر کند،اما اگر یک فرد معمولی اطلاعاتی از وضعیت و چشم‌انداز سهام، اوراق قرضه و فرصتهایی از این دست ندارد و برای اطمینان خاطر طلا خریداری می‌کند، اشکالی ندارد به شرط آنکه با رویکرد درازمدت دست به این کار بزند آنهم در شرایطی که قیمت طلا مناسب باشد. اکنون قیمت طلا بسیار بالاست و من اصلا اعتقاد ندارم که برای خرید مناسب است.

فارس: برخی عنوان می‌کنند طی 10 سال گذشته روند قیمت طلا همواره صعودی بوده است، بانکها هم در حال حاضر ابداعاتی در این باره ارایه کرده‌اند مثل سپرده طلا، تجربه نشان داده اگر هم طلا افولی داشته در برابر صعود آن اندک بوده است. الان شرایط چه تفاوتی کرده است؟

شایان آرانی: قیمت طلا را اگر در 10 سال گذشته هم ببینید، صرفا صعودی و رشد نبوده، بلکه نوسانات زیادی داشته است. نوسانات قیمت است که باعث ریسک می‌شود. روند رشد طلا در 10 سال گذشته روند خطی نبوده بلکه فراز و نشیب زیادی داشته است، این فراز و نشیب ریسک ایجاد می‌کند. اگر شما طلا را برای درازمدت  بخرید، عملا همان ریسک گریزی خواهد بود که من گفتم. مسکن هم به همین شکل است. قیمت طلا و مسکن همیشه با تورم افزایش می‌یابد، آنهم برای درازمدت، البته در سرمایه گذاری‌های بلندمدت هم هم نوساناتی خواهد داشت، ممکن است گاهی بالا برود و گاهی پایین بیاید.

فارس: وقتی می‌گویید سرمایه‌گذاری بلندمدت، حداقل زمان آن را چقدر در نظر می‌گیرید؟

شایان‌آرانی: حداقل برای 5 سال

فارس: قیمت جهانی طلا با وجود معامله این کالا در بورسهای مختلف دنیا چگونه به دست می‌آید؟

شایان آرانی: طلا و شمش که به طور فیزیکی در بورسهای مختلف دنیا معامله می‌شوند معمولا قیمتهای نزدیک به هم دارند، تفاوتهایی با یکدیگر به دلیل موقعیت جغرافیایی بورس و یا محل تحول طلا دارند، ولی معمولا قیمت‌ها در یک سطح است. نوع طلا و عیار آن هم طبیعتا باید یکسان باشد. قیمت طلایی که در برزیل معامله می‌شود با طلایی که در آمریکا است وقتی با تعدیلهای مکان جغرافیایی و نوع عیار لحاظ ‌شود، یکی در می‌آید.

فارس: یکی از دلایل افزایش قیمت جهانی طلا را جنگ ارزها در دنیا و مسابقه اقتصادهای بزرگ برای کاهش ارزش پول خود به منظور رقابتی‌تر شدن صادراتشان عنوان می‌کنند، دراین شرایط گفته می‌شود بانکهای مرکزی در دنیا در حال تبدیل ذخایر ارزی خود به طلا هستند تا از مخاطرات کاهش ارزش پول کشورهای بزرگ و به عبارتی ذخایر ارزی خود آسیب نبینند. این روند را چگونه ارزیابی می‌کنید.

شایان آرانی: قطعا این وضعیت هم در روند صعودی طلا بی‌‌تأثیر نیست. طلا در 50 تا 100 سال قبل به عنوان ابزاری برای پشتوانه پول استفاده می‌شد ولی در دنیای امروز عمده مصرف طلا یا در صنایع طلابر است مثل صنایع الکترونیک و نظامی و یا برای مصارف زینتی زیورآلات است. بعضی از سرمایه‌گذاران هم خرید طلا را ترجیح می‌دهند که در حال حاضر قسمت سوم در صحنه بسیار فعال شده است، یعنی طلا به عنوان ابزار سرمایه‌گذاری،در عین حال از زمانی که مبنای طلا به عنوان پشتوانه پول از بین رفت عملا مصرف طلا در دو حوزه‌ای بوده است که گفتم و تقاضا برای طلا روند باثباتی داشته است.

فارس: پس چرا بانکهای مرکزی به طلا روی آورده‌اند؟

شایان: حضور بخش سوم یعنی خرید طلا به هدف ریسک گریزی طی 70 تا 80 سال گذشته مقطعی بوده است و الان خیلی فعال شده است، یعنی مصارف و نیاز صنعتی و زینتی سر جای خود قرار دارد و در عین حال برخی به دلیل تلاطم های بین‌المللی از طلا به عنوان ابزار سرمایه‌گذاری استفاده می‌کنند از جمله بانک مرکزی ، اما نه تمام بانکهای مرکزی، بلکه بانکهای مرکزی کشورهای در حال توسعه که ارزهای آنان ضعیف‌تر است.
کشورهایی که ارزهای قویتری دارند از این ابزار استفاده نمی‌کنند ولی آنهایی که ارزهایشان وابسته به دلار بوده است، طلا را به عنوان پشتوانه در نظر گرفته‌اند. یعنی برای اینکه از کاهش ارزش سایر پولها آسیب نبینند برای خود یک پشتوانه دیگر هم درست کرده‌اند.
برای همین تقاضایی برای طلا به عنوان پشتوانه ارزی یا ذخایر مملکتی بوجود آمده که اگر ارزش ارز به هر دلیل کاهش پیدا کرد از طلا استفاده کرده و برای کشور درآمد ایجاد کنند.این نیز عامل تشدید کننده است، اما این عامل سوم هم به نظر من یک عامل مقطعی است و اگر قیمت طلا پایین بیاید همین کشورها هم متضرر خواهند شد.

+ نوشته شده در  شنبه سیزدهم اسفند 1390ساعت 0:10  توسط معصومه سیاه  | 

ارسال موضوع مقاله (گاهنامه شماره 9)

دبيرخانه اقتصاد در نظر دارد گاهنامه شماره 9 را با موضوعات زير تهيه نمايد لذا از همه ي دبيرا محترم اقتصاد استان تقاضا دارد مقالات و آثار خود را جهت درج در گاهنامه حداكثر تا تاريخ 20 اسفند 1390 به گروههاي آموزشي استان ارسال نمايند .ضمنا آثار ارسالي همراه با CD باشد .

1- تاثير تحريم هاي اقتصادي بر خودكفايي در توليد فرآورده هاي نفتي

2- عوامل موثر بر بروز نوسانات نرخ ارز در كشور

3- تاثير حمايت از توليد كنندگان داخلي در ثبات قيمتها و جلوگيري از تورم

4- تاثير عملكرد موسسه هاي مال و بين المللي بر اقتصاد كشورهاي در حال توسعه

+ نوشته شده در  جمعه پنجم اسفند 1390ساعت 9:58  توسط معصومه سیاه  | 

با تشکر از کاربران محترم این وبلاگ توسط گروه درسی اقتصاد استان کرمانشاه طراحی گردیده است .

صفحه نخست
پست الکترونیک
آرشیو مطالب
عناوین مطالب وبلاگ

معصومه سیاه
سیاه
معصومه سیاه

اردیبهشت 1391
اسفند 1390
بهمن 1390
آبان 1390
فروردین 1390
اسفند 1389
بهمن 1389
دی 1389
آبان 1389
اردیبهشت 1389
اسفند 1388
بهمن 1388
دی 1388
آذر 1388
آبان 1388

Powered By
  BLOGFA.COM